Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm doanh nghiệp và cộng đồng chung tay cải thiện đời sống sinh kế khu vực khai thác khoáng sản cho cộng đồng dân cư

HỘI THẢO CHIA SẺ KINH NGHIỆM DOANH NGHIỆP VÀ CỘNG ĐỒNG CHUNG TAY CẢI THIỆN ĐỜI SỐNG SINH KẾ KHU VỰC KHAI THÁC KHOÁNG SẢN CHO CỘNG ĐỒNG DÂN CƯ

Ngày 21 tháng 11 năm 2025, tại cơ sở 2 xã Trường Sơn (Trường Xuân cũ), Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông thôn (CRRD) phối hợp với UBND xã Trường Sơn đã tổ chức Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm Doanh nghiệp và cộng đồng chung tay cải thiện đời sống sinh kế khu vực khai thác khoáng sản cho cộng đồng dân cư.
Hội thảo với sự tham gia của đại diện lãnh đạo một số cơ quan gồm: Sở Nông nghiệp và Môi trường, Liên minh Hợp tác xã, Trung tâm khuyến công và xúc tiến thương mại, Hội Làm vườn, chính quyền xã Trường Sơn, tổ chức đoàn thể, đại diện các hợp tác xã, nhóm cộng đồng, doanh nghiệp khai thác khoáng sản cùng các chuyên gia và tổ chức xã hội có kinh nghiệm trong lĩnh vực phát triển sinh kế bền vững tham dự và chia sẻ.
Phát biểu khai mạc hội thảo, đại diện Ban Quản lý dự án CRRD nhấn mạnh: Trong nhiều năm qua, hoạt động khai thác khoáng sản đã mang lại nguồn thu quan trọng cho địa phương, song cũng đặt ra nhiều thách thức về môi trường, sinh kế và đời sống của cộng đồng. Vì vậy, việc xây dựng và nhân rộng các mô hình sinh kế bền vững, phù hợp với điều kiện vùng khai thác khoáng sản là hết sức cần thiết, góp phần nâng cao thu nhập, giảm thiểu rủi ro và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân.
Tham dự tại hội thảo, ông Trần Đình Hiệp phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường phát biểu: “Hội thảo là cơ hội quý báu để chúng ta cùng nhau đánh giá, chia sẻ kinh nghiệm, và thống nhất giải pháp để giải quyết một trong những thách thức lớn nhất của tỉnh Quảng Trị: Làm thế nào để đảm bảo Phát triển kinh tế - xã hội bền vững,hài hòa giữa việc khai thác các mỏ đá đáp ứng vật liệu cho nhu cầu xây dựng đồng thời đảm bảo sinh kế cho người dân và bảo vệ môi trường tại các khu vực nhạy cảm. Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị xác định quan điểm chỉ đạo là phải đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng nông nghiệp theo hướng sinh thái, bền vững. Sở tập trung vào việc kiến tạo một cơ chế liên kết ba bên hiệu quả: Nhà nước định hướng chính sách; cộng đồng/HTX tổ chức sản xuất theo quy trình chuyên nghiệp; Doanh nghiệp đầu tư vốn, vật tư đầu vào và bao tiêu sản phẩm. Đây là nền tảng để xây dựng một ngành nông nghiệp phát triển nhanh và bền vững, có khả năng thích ứng cao, đồng thời thực hiện quan điểm “không chấp nhận đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế”.
 Tại hội thảo, các đại biểu đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm và bài học giá trị từ các mô hình sinh kế đã triển khai như: Chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn và phát triển chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường; phát triển chăn nuôi bò thịt góp phần phát triển kinh tế theo mô hình VAC gắn với bảo vệ môi trường; mô hình trồng tre lấy măng và chế biến sản phẩm măng; chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã; thông tin chính sách hỗ trợ phát triển, xúc tiến thương mại cho các sản phẩm địa phương cùng các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật, tập huấn, chuyển giao công nghệ cho người dân. Nhiều ý kiến đánh giá cao hiệu quả của các mô hình trong việc tạo sinh kế mới, nâng cao thu nhập, đồng thời giúp người dân thích ứng tốt hơn với những tác động do khai thác khoáng sản gây ra.
Doanh nghiệp khai thác khoáng sản tham dự hội thảo đã chia sẻvề những đóng góp của doanh nghiệp với cộng đồng địa phương trong thời gian qua. Đồng thời nêu lên các định hướng trách nhiệm xã hội trong thời gian tới, cam kết đồng hành cùng địa phương trong các chương trình hỗ trợ sinh kế, cố gắng khắc phục hạn chế thấp nhất ảnh hưởng do khai thác khoáng sản gây ra đối với cuộc sống người dân.
Qua tham vấn ý kiến của đại biểu tham dự, cho thấy có 3 vấn đề được đa số đại biểu quan tâm đề xuất giải quyết, đó là: Tình trạng ô nhiễm nguồn nước; Thiếu liên kết giữa Hợp tác xã - Nông dân - Doanh nghiệp; Thiếu giống cây trồng, vật nuôi phù hợp với đất sau khai thác. Qua thảo luận nhóm đại biểu là cộng đồng và hợp tác xã cho còn nhiều vấn đề cần được hỗ trợ như khó khăn về tổ chức sản xuất, thiếu trang thiết bị, và đầu ra sản phẩm chưa ổn định, năng lực quản trị, điều hành cần được củng cố, đặc biệt trong lập kế hoạch và kết nối thị trường, nhu cầu nước sạch của người dân, sự hỗ trợ từ dự án/chính quyền có vai trò quan trọng để hoạt động sản xuất được vận hành hiệu quả.
Tại hội thảo, các bên tham gia đã thống nhất cùng hợp tác, hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi thông tin nhằm mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả của các mô hình sinh kế, chung tay xây dựng giải pháp sinh kế bền vững và cải thiện môi trường khu vực khai thác khoáng sản trong thời gian tới.
Hội thảo đã tạo diễn đàn quan trọng để các bên liên quan cùng thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm và thống nhất hướng đi trong thời gian tới, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững và hài hòa lợi ích giữa kinh tế – môi trường – cộng đồng xã hội.